تحقیر ملی پیامد خطرناک ادامه فیلترینگ است
به گزارش مهندس وب، در صورتیکه رفع فیلترینگ همچنان بشکل یک وعده باقیمانده است، تداوم محدودیت های لایتناهی اینترنت، نبض زندگی روزمره، کار و آموزش میلیونها کاربر ایرانی را به چالش کشیده و خسارات جبران ناپذیری را وارد کرده است.
تینا مزدکی_برای شهروند ایرانی، اینترنت دیگر صرفا یک ابزار مخابراتی یا ویترینی برای تماشای جهان نیست؛ حالا دیگر راهی برای گذران زندگی است؛ مکانی است که در آن کار می کند، آموزش می بیند و با جهان ارتباط می گیرد. اما این مکان مدتی است که با دیوارهایی بلند «فیلترینگ» محصور شده است. در حالیکه برخی مسؤلان از تریبون های رسمی، فیلترینگ پلت فرم های بین المللی را پاسخی به دغدغه های امنیتی می دانند، صفحه های اجتماعی آنها در همین پلت فرم های فیلترشده، همچنان فعال است.
این تضاد میان گفتار و عمل همراه با تداوم فیلترینگ، زندگی روزمره خیلی از کاربران را تحت الشعاع قرار داده است. در خبرآنلاین با «امید جهانشاهی» پژوهشگر مطالعات رسانه و ارتباطات به گفت وگو پرداختیم تا این مساله را بررسی نماییم که چه طور رفع فیلترینگ در کشور ما به یک مساله غیرقابل حل، بدل شده است. مشروح این گفتگو را در ادامه می خوانید:
ما همیشه به اصطلاح «در این گذرگاه حساس کنونی» هستیم
ین پژوهشگر در جواب این پرسش که با وجود وعده های فراوان، چرا رفع فیلترینگ در کشور اجرائی نمی شود، توضیح داد: «اگر پیش از این اعتراضات و حوادث اخیر این سوال را می پرسیدید هم پاسخ این سوال دشوار بود که واقعاً چقدر افراد و نهادهای انتخابی و انتصابی و چقدر قدرت های رسمی و غیر رسمی در این امر دخیل و موثر هستند حالا که با این شرایط و وضعیت اخیر که طبعاً صدای مدافعان فیلترینگ بواسطه مسایل امنیتی در حاکمیت بیشتر هم شده است.»
او در ادامه با تأکید بر اینکه ریشه ی رو آوردن به فیلترینگ و تکیه کردن به فیلترینگ، غلبه نگاه امنیتی است، توضیح داد: «غلبه نگاه امنیتی است که ما همیشه به اصطلاح «در این گذرگاه حساس کنونی» هستیم و به همین دلیل باید با حذف و برخورد امنیتی «از این گردنه هم ان شا ا... عبور کنیم»؛ یعنی مساله فیلترینگ بیشتر از اراده رئیس جمهور به اجرای وعده است. این مساله هم ساختاری است و هم ریشه در نوع نگاهی دارد که در هر صورت در سیاست گذاری ها غالب است. مثلاً اگر توسعه ایران اولویت بود و مساله اصلی بود، آن وقت این فیلترینگ گسترده انجام نمی شد. چون اینترنت زیرساخت توسعه است. چون اعتماد لازمه حرکت طبقه متوسط و بخش خصوصی است.»
«ما امروز با نارضایتی ناشی از حس تحقیر مواجه هستیم»
او همینطور در جواب این پرسش که فیلترینگ چقدر به نارضایتی ها دامن زده است، اظهار داشت: «البته بسیار زیاد؛ معمولا وقتی از نارضایتی سخن گفته می شود، مشکلات اقتصادی و تورم و گرانی به ذهن متبادر می شود اما مساله اصلی حس تحقیری است که فیلترینگ تحمیل می کند خصوصاً برای جوانان که مدام کشور خودشان را با بقیه و کشورهای منطقه از این جهت و از جهت صنعت و فناوری و توسعه مقایسه می کنند. ما امروز با نارضایتی ناشی از حس خطرناک تحقیر مواجه هستیم خصوصاً برای جوانان. فیلترینگ موقتی در بحران ها و یا فیلترینگ برای مواردی خاص قابل درک است اما فیلترینگ دائمی تنها القا کننده حس تحقیر است، آن هم به جامعه ای که مدام خودش را با پیشرفت های ترکیه و قطر و امارات مقایسه می کند.»
به گفته این پژوهشگر همچنین، این که مسؤلان کشور خود در توییتر و اینستاگرام حساب رسمی و فعال دارند در حالیکه دم از عدم امنیت این پلت فرم ها میزنند، تضادی است که تحمیل کننده حس تحقیر است. و این حس تحقیر است که سبب عصیان می شود. عصیان ضد همه آن چه جوان تصور می کند که به صورتی در تحقیر کردن او سهیم است. او در این زمینه توضیح داد: «این حس خیلی بد است چون تبعات بدی بر ارزش های دینی و ملی و مسایل هویتی دارد. حاکمیت باید به این جمع بندی برسد که فیلترینگ آن اهدافی که مد نظر بوده را محقق نکرده است. فیلترینگ برای این بود که مردم به جای پیام رسان های خارجی از داخلی ها بهره گیرند. شما می بینید که بر اساس گزارش اخیر ایسپا تلگرام همچنان با تفاوت فاحشی از پیام رسان های داخلی در صدر است.»
او اضافه کرد: «فیلترینگ در عمل نشان داده کارآمدی ندارد، نمی تواند جلوی آن چه نمی پسندیم را بگیرد. چاره در اولویت دادن به مساله توسعه است. برداشتن گامهای جدی برای رفع تحریمها که مهم ترین مانع توسعه کشور هستند و دیدن توسعه صنعت و صادرات است که دلها را گرم می کند و به اصطلاح نگاه ها را به درون متمرکز می کند و هیچ رسانه ای نمی تواند امید به آینده را مخدوش کند. چون جامعه عملاً و واقعاً عوامل موثر بر ساختن آینده مطلوب را می بیند. کارامدی را حس می کند و می بیند. اما فیلترینگ نمی تواند کاری کند چون فیلترشکن ها فراوان هستند.»
«سواد اینترنت»، معادل سواد زندگی!
جهانشاهی در ادامه در جواب این پرسش که با وجود اجبار به استفاده از فیلترشکن ها برای رفع بدیهی ترین نیازهی روزمره آیا میتوان گفت، فیلترینگ «قانون گریزی» را به یک هنجار مبدل کرده است، اظهار داشت: «بله چونکه جامعه، امروز اینترنت را به چشم یک تکنولوژی و بستر رسانه ای و امثال آن نمی بیند. اینترنت را ابزار زندگی می بیند. حتی بیشتر از آن، اینترنت به نوعی، محل زندگی است. بی جهت نیست که «سواد اینترنت» را معادل سواد زندگی دانسته اند. امروز زندگی بدون خدمات دیجیتال در حوزه های اداری و آموزشی و مالی و غیرو امکان ندارد. بنابراین بخش قابل توجهی از جامعه قانون گریزی را مشروع و موجه می دانند چون اینترنت را حق طبیعی می دانند. و این فرم مشروع مقاومت روزمره بر نحوه نگاه و مواجهه مردم و بخصوص جوان ترها بر ارزش هایی تأثیر می گذارد که از تریبون های رسمی تبلیغ می شوند.»
او بر این باور است که فیلترینگ از هر جهت، ضرر و خسارت بوده است. همینطور به صورت موثر مانعی برای دسترسی عموم به شبکه های اجتماعی ایجاد نکرده است اما بسترساز بی اعتمادی شده است، حس قانون گریزی را موجه کرده و سبب نارضایتی شده است. از نظر اقتصادی هم، سالانه هزاران میلیارد تومان بابت تهیه فیلترشکن ها از کشور خارج می شود. ضمن این که توسعه فناوری های ماهواره ای امکان فیلترینگ را بلاموضوع خواهند کرد.
او همینطور در جواب این پرسش که آیا در دورانی که فیلترینگ کارکرد فنی خودرا از دست داده، ابزارهای مدرنی برای حکمرانی رسانه ای وجود ندارد که به جای مسدودسازی، بر پایه سواد رسانه ای و تعامل با پلت فرم های بین المللی بنا شده باشد، توضیح داد: «امروز ما در شرایطی هستیم که فیلترینگ، دیگر یک سیاست نیست بلکه نشانه ناکارآمدی در نحوه حکمرانی رسانه ای است. تهدیدهایی وجود دارد که باید برایشان چاره ای اندیشید، اما راه مواجهه با انها فیلترینگ نیست، چون تجربه نشان داده که هم کارکردی ندارد و هم اساساً چاره منسوخی است. برای مواجهه با تهدیدهای رسانه ای که هست، باید از تجربه دیگر کشورها بهره برد. اغلب رسانه های بزرگ نباید دولتی و وابسته به حکومت باشند بلکه باید صدای گروههای مختلف اجتماعی سیاسی باشند و آنها را نمایندگی کنند و بتوانند گفتگوی جمعی را برای توسعه ایران شکل دهند.»
جهانشاهی در آخر اظهار داشت: «به جای فیلترینگ کامل پلت فرم ها، آنها را تا حدی که ممکنست پاسخگو کنند یعنی قانونی و دارای نماینده کنند. این البته مستلزم قدرت نرم کشور هم است. باید از پلت فرم های داخلی حمایت شود. یکی از موانع رشد پلت فرم ها و پیام رسان های داخلی این فضای دو قطبی حاکم و این فضای بی اعتمادی سیاسی حاکم است. داخلی ها با تشکیل مزیت های رقابتی می توانند بهتر از این ها رشد کنند؛ بعنوان مثال تعرفه ترافیک کمتر. در هر صورت پلت فرم های داخلی باید مزیت رقابتی ایجاد کنند. باید نظامی از تنظیم گری و مقررات گذاری در اینترنت ایجاد شود که همه ذینفعان در آن درگیر باشند. به جای منطق انسداد و فیلترینگ که ریشه در فرهنگی دارد که اسمش را نگاه امنیتی می گذارند، باید به یک تنظیم گری هوشمند اینترنت رسید که مسدودسازی محدود و موجه و ناظر بر رفتار مجرمانه را قانونی می داند و نه مسدود سازی دائمی و کلی همه پلت فرم ها. این موارد البته معجزه نمی کند و نقصان هایی هم دارند و کارامدی صد درصد ندارند اما به نسبت مناسبند چون مثل فیلترینگ سبب شکاف مردم و حاکمیت نمی شوند. اینها در تجربه کشورهای مختلف هست. اما مساله اینجاست که پیاده سازی آنها مستلزم بازبینی و اصلاح همان رویکرد و نگاه امنیتی است.»
حرف آخر اینکه مشروح این گفتگو را در ادامه می خوانید: ما همیشه به اصطلاح در این گذرگاه حساس کنونی هستیم این پژوهشگر در جواب این پرسش که با وجود وعده های فراوان، چرا رفع فیلترینگ در کشور اجرائی نمی گردد، توضیح داد: اگر قبل از این اعتراضات و حوادث اخیر این سوال را می پرسیدید هم پاسخ این سوال دشوار بود که واقعا چقدر افراد و نهادهای انتخابی و انتصابی و چقدر قدرت های رسمی و غیر رسمی در این امر دخیل و موثر هستند حالا که با این شرایط و وضعیت اخیر که طبعاً صدای مدافعان فیلترینگ بواسطه مسائل امنیتی در حاکمیت بیشتر هم شده است. وی در ادامه با تکیه بر این که ریشه ی رو آوردن به فیلترینگ و تکیه کردن به فیلترینگ، غلبه نگاه امنیتی است، توضیح داد: غلبه نگاه امنیتی است که ما همیشه به اصطلاح در این گذرگاه حساس کنونی هستیم و به این علت باید با حذف و برخورد امنیتی از این گردنه هم ان شا ا... یکی از موانع رشد پلتفرم ها و پیامرسان های داخلی این فضای دو قطبی حاکم و این فضای بی اعتمادی سیاسی حاکم است.
منبع: مهندس وب
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب